Rood licht en je mitochondriën: wat het echt doet in je cellen

Rood licht is overal. Panelen, maskers, lampen in de sportschool. En de beloftes zijn groot: meer energie, betere huid, beter herstel. Maar wat doet dat licht nou echt in je lichaam? En waarom is het juist in de winter een onderwerp?

Zonlicht is full spectrum

Zonlicht ziet er wit uit, maar het is een hele regenboog aan licht tegelijk. Aan de ene kant zit UV, het licht waarmee je huid vitamine D maakt. In het midden het licht dat je ziet, van violet tot rood. En aan de andere kant infrarood, dat je niet ziet maar wel voelt als warmte op je huid.

Ongeveer de helft van de energie in zonlicht is infrarood. Dat zegt al iets. Ons lichaam is gebouwd onder dat volle spectrum. Elke dag, het hele jaar door.

In de winter krijg je veel minder

In Nederland staat de zon in de winter laag. De dagen zijn kort en vaak grijs. En we zitten het grootste deel van de dag binnen: thuis, op kantoor, in de auto. Gemiddeld zo'n 87 procent van de tijd.

Binnen is het licht heel anders dan buiten. Zelfs vlak bij het raam krijg je maar een fractie van het licht van buiten. En de lampen in huis, vooral LED, geven veel blauw en wit licht, maar bijna geen rood en geen infrarood.

Dus juist in de maanden dat je het meest binnen zit, krijg je het minst van dit licht.

Rood licht: 630 tot 680 nanometer

Licht meten we in golflengtes, in nanometer. Rood licht zit rond de 630 tot 680 nanometer.

Rood licht komt niet heel diep. Zo'n 1 tot 2 millimeter. Het werkt dus vooral in je huid en de laag daar direct onder. Daarom zie je rood licht vaak terug bij huidverzorging.

Je leest online vaak dat rood licht "elke cel in je lichaam" bereikt. Dat klopt niet. Hoe dieper, hoe minder licht er over is.

Nabij-infrarood: 810 tot 850 nanometer

Net naast rood zit nabij-infrarood, rond de 810 tot 850 nanometer. Dat licht zie je bijna niet meer. Maar het gaat wel dieper dan rood licht.

Dat betekent niet dat een langere golf altijd dieper komt. Er is een soort venster, ongeveer van 650 tot 950 nanometer, waarin je weefsel licht het makkelijkst doorlaat. Daaronder vangen je bloed en je huidpigment het meeste licht weg. Daarboven neemt het water in je lichaam het licht op en wordt het vooral warmte. Daarom gebruiken roodlichtpanelen golflengtes als 660 en 850 nanometer: precies in dat venster. Een infraroodsauna gebruikt veel langere golven en werkt vooral via warmte. Dat is dus iets anders.

Nabij-infrarood komt zo voorbij de bovenste lagen van je huid. Rood en nabij-infrarood worden daarom vaak samen gebruikt. Het ene werkt aan de oppervlakte, het andere wat dieper.

Wat het doet in je mitochondriën

In bijna al je cellen zitten mitochondriën. Je kunt ze zien als kleine energiecentrales. Ze maken van je voeding en de zuurstof die je inademt ATP. En ATP is de energie waar je cellen op draaien. Voor je hartslag, je spieren, je hersenen en je herstel.

In je mitochondriën zit een soort lopende band waar die energie gemaakt wordt. Eén van de stations op die band, complex IV, kan rood en nabij-infrarood licht opvangen. Dat is in het lab goed onderzocht.

Vooral in cellen die gestrest zijn, zit op dat station soms een stofje dat werkt als een handrem. Het licht lijkt die handrem los te maken. De band loopt weer, en de cel maakt meer ATP. In studies met cellen zie je dat terug.

Belangrijk om te snappen: licht is een signaal, geen brandstof. Je mitochondriën maken geen energie uit licht. De brandstof blijft wat je eet. Licht helpt je cellen om die brandstof beter te gebruiken. Daarom begint alles nog steeds bij de basis: echte voeding, goed slapen en elke dag naar buiten.

Eerst de zon

Voor je aan een paneel denkt: de beste bron van rood en infrarood licht is gratis. Als de zon laag staat, in de ochtend en de avond, is het licht roder. En ook op een bewolkte dag krijg je buiten veel meer licht dan binnen.

Dus ook in de winter: elke dag even naar buiten.

Wil je verder?

In dit artikel heb ik je het waarom gegeven. Wat ik hier bewust niet behandel, is het hoe. Hoe lang je een paneel gebruikt, op welke afstand, op welk moment van de dag, en waarom meer licht niet beter is. Voor wie het niet geschikt is. En waar je op let als je een paneel kiest.

Dat doen we in de leerschool. Daar staat een hele les over licht, met het protocol dat ik zelf volg. Stap voor stap, samen met een groep die dezelfde stap zet.